الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

37

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

دلهاتان را قوى گرداند ) . و اين معنى اشاره‌اى است به آيهء : ( هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدادُوا إِيماناً - 4 / فتح ) . و در آيهء ( أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ - 22 / مجادله ) به كار بردن قلوب در اين آيه افئده و دل آنها نيست چنان كه گفت : ( أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ - 43 / ابراهيم ) ( دلهاى ستمكاران هوى و باطل است ) . با توجّه به اين معانى است كه مىگويد : فلان رابط الجأش : او قوى دل است . ( پس فؤاد و افئده - مركز اميال و خواهشهاى نفسانى است كه مىگوئيم دلش خواست و دلش مىخواهد ولى قلب همان مركزى است در وجود انسان كه انديشه و احساس و عاطفه به او بستگى دارد ) . ربع : أَرْبَعَة و أَرْبَعُون : ( چهل و چهار ) و رُبُع و رُبَاع همه از يك ريشه‌اند خداى تعالى گويد : ( ثَلاثَةٌ رابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ - 22 / كهف ) و ( أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ - 26 / مائده ) . ( آيهء اخير در بارهء چهل سال سرگردانى بنى اسرائيل است ) . و آيات : ( أَرْبَعِينَ لَيْلَةً - 51 / بقره ) و ( وَ لَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ - 12 / نساء ) و ( مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ - 3 / نساء ) . رَبَعْتُ القوم أَرْبَعُهُم : چهارمين نفرشان بودم و يا يك چهارم مالشان را گرفتم . رَبَعْتُ الحَبْل : طناب را چهار تا كردم . الرِّبْع : آب دادن شتران چهار روز در ميان و نيز تبى كه سه روز در ميان عارض بيمار مىشود . أربع إبله : شترانش را به آبشخور نوبتى برد . رجل مربوع و مربع : مردى كه چهار روز در ميان تب نوبه دارد . الأَرْبِعَاء : چهارمين روز هفته از روز يكشنبه .